OpenAI’ın patronu Sam Altman ile Elon Musk’ın hukuk mücadelesinde neler yaşandı?
Dünyanın en zengin insanı Elon Musk ve Sam Altman, 2015'te OpenAI'ı kâr amacı gütmeyen bir şirket olarak birlikte kurdu ama Tesla ve X'in patronu Musk'ın 2018'de şirketten ayrılmasıyla ilişkileri bozuldu.
Altman'ın OpenAI'ı kâr amaçlı bir şirket olarak yeniden yapılandırdığı söyleniyor. Musk da bunun şirketin insanlık yararına yapay zekayı geliştirme misyonunu terk etmesi anlamına geldiğini iddia ediyordu.
Sonunda bu iki isim mahkemede karşı karşıya geldi.
Teknoloji dünyasının en büyük isimlerinden ikisini, Elon Musk ve Sam Altman'ı karşı karşıya getiren yasal bir hesaplaşma bu.
Söz konusu olan, dünyanın en değerli girişimlerinden biri olan ChatGPT'nin yapımcısı OpenAI'ın geleceği ve şirketin patronu Altman ve şirketi birlikte kurduğu Musk'ın itibarları.
Jüri davada Musk'ın eski arkadaşı Altman için ortaya attığı şu iddia konusunda karar vermek üzere toplandı: Altman "bir hayır kurumunu çaldı" ve bu süreçte Musk'ın standartlarına göre küçük de olsa bir servetten mahrum bıraktığı iddiası. Altman bunu şiddetle reddediyor.
Ancak davada bundan çok daha fazlası var.
Son üç haftadır, diğer gazetecilerle California'daki federal mahkemede, çok şaşırtıcı kısa mesajlardan, güç elde etme karşılığında teklif edildiği iddia edilen ücretsiz Tesla'lara kadar uzanan kanıtları dikkatle dinledik.
Tüm bu süreç, jürinin kararını dikkate alacak olan ama nihayetinde hangi tarafın galip geleceğine karar verecek tavizsiz bir hakim tarafından yönetildi.
Davadaki her gelişmeyi takip edemeyenler için, hukuk savaşından öğrendiğimiz beş önemli unsuru derledik.
1. Musk'ın Altman'a karşı açtığı davadan daha fazlası
Elon Musk'ın bu davadaki temel iddiası, Altman'ın OpenAI'nin kâr amacı gütmeyen statüsüne bağlılığı konusunda kendisine yalan söylemiş olması.
Ancak bu dava, çok ünlü bir figürün iddialarına karşı bir diğerinin iddialarını dile getirmesinden daha fazlasına dönüştü.
Dava sırasında, çoğu teknoloji dünyasında çok tanınmış isimler olan bir dizi tanık kürsüye çıktı ve Musk'ın kendisinden böyle bir bağlılık olduğuna dair hiçbir şey duymadıklarını veya kanıt görmediklerini söylediler.
Tanıklar arasında OpenAI'nin kurucu ortağı Ilya Sutskever, eski OpenAI yönetim kurulu üyesi Tasha McCauley ve hatta Microsoft'un patronu Satya Nadella da vardı. Nadella, şirketinin OpenAI'ye milyarlarca dolar yatırım yapmadan önce kapsamlı değerlendirme yaptığını ısrarla vurguladı.
Elbette, Nadella'nın da bu işte payı var. Microsoft, Musk tarafından "Altman'ın komplosuna yardım ve yataklık etmekle" suçlanıyor.
Bununla birlikte, bu davanın sadece Musk ile Altman arasında geçmemesi ve dünyanın en zengin adamının iddialarını çürüten bir dizi tanığın da ortaya çıkması dikkat çekiciydi.
2. Altman'ın karakterine odaklanıldı
Tanık kürsüsünden güçlü bir destek almak Altman'ın güvenilirliği konusundaki sorulara engel olamadı.
Duruşmadan önceki haftalarda New Yorker dergisi araştırmacı gazeteci Ronan Farrow'un Altman hakkındaki sert bir makalesini yayımlamıştı.
Kariyerine ve 2023'te OpenAI'dan kovulması gibi anlara odaklanan yazı, Altman'ı patolojik bir yalancı olarak tasvir ediyordu.
Musk'ın avukatı Steven Molo bundan çok yararlandı.
Çapraz sorgulamanın ilk sorusunda Altman'a "Tamamen güvenilir misiniz?" diye sordu.
Altman "Sanırım öyle" diye yanıtladı. Molo bunu kullandı.
"Tamamen güvenilir olup olmadığınızı bilmiyor musunuz?" diye sordu.
OpenAI patronu cevabını "evet" olarak değiştirmeyi talep etse de, karakteri duruşma boyunca mercek altında kaldı.
Jüri üyeleri, eski OpenAI yönetim kurulu üyeleri ve yöneticilerinden Altman'ın dürüst davranmadığına dair deneyimlerini dinledi.
Ayrıca, bazıları OpenAI ile de anlaşmalar imzalamış olan özel girişimlere yaptığı büyük yatırımları da öğrendiler.
Özellikle nükleer enerji şirketi Helion Energy ile yapılan bir enerji satın alma anlaşması, firmanın henüz hiç enerji üretmemiş olması nedeniyle endişe verici olarak değerlendirildi.
Altman, yakın zamana dek Helion'un yönetim kurulu başkanıydı ve 1,5 milyar dolardan fazla değerlenen hisseye sahipti.
3. Tavizsiz hakim öğle yemeği arası vermedi
Bu davada yıldızlaşan diğer renkli karakterler arasında, duruşmaları yöneten Yargıç Gonzalez Rogers da vardı.
Davaya en iyi şekilde odaklanılmasını sağlamak için jüri üyelerini, avukatları ve medyayı günde sadece yirmi dakikalık iki mola ve öğle yemeği arası olmadan sıkı bir programa tabi tuttu.
Yargıç mahkeme salonuna tamamen hakimdi ve kurallara aykırı davranan herkesi azarlamaktan çekinmedi.
Mahkeme binasında davanın ünlülerinin fotoğraflarını çekmeye çalışanlar ve yargıcın daha önce açıkça yasak olduğunu belirttiği konularda sorular soran avukatlar da bundan nasibini aldı.
Duruşmanın başlarında mahkeme ses sorunları yaşadığında, ciddi bir ifadeyle "Size ne diyebilirim ki? Biz federal hükümet tarafından finanse ediliyoruz" dedi.
Canlı yayınlanamayan davanın dramatik anları, illüstrasyon sanatçısı Vicki Behringer tarafından gün boyunca büyük bir özenle suluboya tekniğiyle resmedildi.
4. OpenAI'daki ilişkiler
Musk bir zamanlar Altman'ın kahramanıydı.
Bu ilişkinin bozulması, mahkemenin odaklandığı tek kişisel mesele değildi.
Musk, kürsüye çıkan ilk tanıktı ve genel olarak kendine güvenli, hatta kavgacı bir tavır sergiledi.
Ancak Shivon Zilis ile olan ilişkisi sorulduğunda telaşlandığı görüldü.
"Birlikte yaşıyoruz ve dört çocuğumun annesi" dedi.
Neuralink şirketinde yöneticilik yapan Zilis'i kıdemli danışmanlarından biri olarak tanımladı.
Zilis mahkemeye, OpenAI yönetim kurulu üyesi olduğu dönemde Musk'ın, çocuk sahibi olmadığını fark ettikten sonra kendisine sperm teklif ettiğini söyledi.
Musk'ın çocuklarının babası olacağını bu bilgi medyada yayımlanmadan kısa süre öncesine kadar OpenAI'daki çalışma arkadaşlarına açıklamadı.
İlginç bir tanık olan Zilis, kürsüdeki cevaplarında neredeyse bir robot gibi konuştu.
Mesajlaşmalarında daha sıcak bir tavır sergiliyordu ve "Elon'a fısılayan kadın" olarak görevi en açık haliyle burada görülüyordu.
Musk xAI'yi kurduktan sonra yönetim kurulundan ayrıldı.
Zilis bir arkadaşına şöyle yazmıştı: "Çocuklarınızın babası başka bir girişim başlatıp OpenAI'den eleman alacaksa yapılacak bir şey yok."
5. Büyük teknoloji şirketlerindeki güç mücadelesi
Dışarıdan bakanlar için Musk-Altman davası, Silikon Vadisi'nde gücün nasıl kullanıldığına dair hızlı bir kurs niteliğindeydi.
Şirketi ortaklaşa kurduğunuz insanlara düşük maaş mı vermek istiyorsunuz? Onlara bedava Tesla verin! (İddialara göre bu Elon Musk'tı.)
Sadakati sağlamak mı istiyorsunuz? En önemli stratejik ortağınıza gizlice ödeme yapın. (İddialara göre bu Sam Altman'dı.)
Musk'ın avukatları, jüri önünde Altman'ı Musk ile ilişkisini kendi konumunu güçlendirmek için kullanan biri olarak göstermeye ve itibarsızlaştırmaya çalıştılar.
Buna karşılık Altman, Musk'ın OpenAI'nin kontrolünün kendi çocuklarına geçmesini önerdiğini iddia etti.
Dava sırasında ortaya çıkan mesajlar da kapalı kapılar ardındaki güç mücadelelerini tüm çıplaklığıyla gözler önüne serdi.
Bunlar arasında Altman'ın 2023'te aniden işten çıkarılmasına verdiği tepki ve bir noktada eski bir çalışma arkadaşına sorduğu "Hala beni istemiyor musunuz?" sorusu yer alıyordu.
Aynı çalışma arkadaşı Altman'ın yerine nasıl Twitch'in patronu Emmett Shear'ın getirildiğini ve mesajında Shear'ı "rastgele bir Twitch adamı" olarak adlandırdığını anlattı.
Bu mesajlar ve bu abartılı kişiliklerin mahkeme binası çevresinde kahvelerini yudumlarken görmek, onları biraz daha az önemli kılıyor gibiydi.
Yine de milyarlarca insanın hayatını etkileyen bir teknolojiyi kontrol ediyorlar. Ve milyarlarca dolarlık bir anlaşmazlığın içindeler.
Şimdi ne olacağına jüri ve nihayetinde Yargıç Gonzalez Rogers karar verecek.
Orijinali İngilizce olan bu makalenin çevirisinde yapay zekadan yararlandık. Yayınlanmadan önce çeviriyi bir BBC gazetecisi kontrol etti. .