İmsak Vakti 02:00
ODTÜ Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Barış Bayram ve aynı bölümde araştırma görevlisi olan Berre Vize, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Yükseköğretim Kurulu ve TÜBİTAK tarafından da desteklenen üniversitenin ULTRAMEMS Araştırma Laboratuvarı’nda geliştirdikleri “MEMS Nöristör” isimli projelerine ilişkin bilgi verdi.
Bayram, 4 yılda geliştirdikleri, elektronik cihazların insan beynine benzer şekilde bilgi işleyebilmesini sağlayan “nöromorfik işlemci bileşeni aygıtı MEMS nöristörü”nün patent başvuru sürecinin, ODTÜ Teknoloji Transfer Ofisince yürütüldüğünü ifade etti.
Prof. Dr. Bayram, “İnsan beyni yaklaşık 25 watt enerji tüketiyor ve insan beyninin yaptığı işlemleri en güncel olan işlemciyle yapacak olsak bu 25 megawata eşit oluyor, yani daha fazla enerji tüketiyor.” dedi.
Beyindeki enerji verimliliğini sağlayan en önemli noktanın, hafıza ve işlemci biriminin birbirine entegresi olduğunu belirten Bayram, bilgisayarlarda ise bilgiyi tutan hafıza modülleri ve bilgiyi işleyen işlemci yapılar bulunduğunu kaydetti. Prof. Dr. Bayram, şöyle devam etti:
“Dolayısıyla bilgisayarlarda bilgi sürekli hafıza modülünden işlemciye geliyor, burada işleniyor ve tekrar modüle gidiyor. Arada sürekli bir bilgi transferi olduğu için bu da hem enerji tüketimini artırıyor hem de gecikme oluşturuyor. Bizim burada geliştirdiğimiz nöromorfik işlemcide ise hafıza modülü ve işlemci aynı yapı içerisinde. Dolayısıyla daha az enerjiyle güncel işlemleri yapabiliyor. Mesela şu an cep telefonlarımızı her gün şarj etmemiz gerekiyor ama eğer bunun içerisindeki transistörler (akımın akışını kontrol eden sistem), MEMS nöristörler ile değiştirilirse o zaman cep telefonumuzu 1 yıl boyunca hiç şarj etmemiz gerekmeyecek.”
KİŞİSEL VERİLERİN KORUNUMU AÇISINDAN ÖNEMLİ KAZANIM OLACAK

Gelecekte MEMS nöristörlerin cep telefonlarında yer alması durumunda, enerji tüketiminin çok aza ineceğini, telefon işlemlerinin diğer ülkelerdeki sunucularla paylaşılmadan, kendi kapasitesiyle lokal olarak yapılabileceğini aktaran Bayram, bunun kişisel verilerin korunumu açısından da çok önemli bir kazanım sağlanacağını ifade etti.
Mevcut yapay zeka sistemlerinde de transistöre dayalı bir donanım kullanılmasından dolayı enerji tüketiminin yüksek olduğunu belirten Bayram, şunları kaydetti:
“Enerji tüketimleri yüksek olduğu için mesela Google’ın kurduğu sunucu merkezlerinde soğutma çok büyük bir problem. Onun için bunları genelde denize kuruyorlar, deniz suyuyla birlikte soğutalım diyorlar. Halbuki biz bu sunucuları, nöromorfik işlemcilerle yani bizim MEMS nöristörü kullanan sistemle yaparsak bunu denizde değil, çölde bile kurabiliriz. Çünkü ısınma problemi diye bir şey olmayacak. Enerji tüketiminin azaltılması, performansının yükselmesi dolayısıyla dünyanın ısınması belki daha azalacak ve ağaçların kesilmesine gerek kalmayacak, daha çevreci bir teknoloji diyebiliriz.”
Dünyanın önde gelen şirketleriyle görüşmeler yapılacak
Bayram, yerli ve milli MEMS nöristör buluşuyla sadece Türkiye’de değil, dünya çapında bir devrim olacağını öngördüklerini, bu konuda küresel nöromorfik işlemci alanında çalışmalar yapan şirketlerle iletişime geçeceklerini söyledi.
Prof. Dr. Barış Bayram, “Analog Devices başta olmak üzere HP, IBM, NVIDIA, Amazon ve Google ile bu görüşmeleri gerçekleştireceğiz. Ama bu bir başlangıç noktası, yani ilk tohum diyebiliriz. Çünkü bu dünyadaki ilk MEMS nöristör. Nöristör var ama bunlar karmaşık malzemeler kullanıyorlar ve uzun süreli kullanımlarda endüstriyel seviyede kullanılabilir nitelikte özellik gösteremiyorlar.” diye konuştu.
“Ülkemizin bu alanda lider konuma ulaşması için daha çok çalışacağız”
ODTÜ Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü Araştırma Görevlisi Berre Vize de mevcut aygıtların, “güvenilirlik, endüstriyel seviyede kullanımı ve mevcut tümleşik yarıiletken mikroüretim süreçleriyle uyumluluk” gibi alanlarda henüz ihtiyaç duyulan aşamaya gelemediğini, ilk kez ortaya koydukları MEMS nöristör aygıtı ile bu alanlardaki ihtiyacı karşılayabileceklerini söyledi.
Berre Vize, “MEMS nöristör daha hızlı ve verimli yapay zeka bilgi işlem sistemleri sağlayarak sağlık, finans ve ulaşım dahil olmak üzere çeşitli endüstrilerde devrim yaratma potansiyeline sahip. Küresel nöromorfik işlemciler devriminin henüz başında olmamıza rağmen yerli ve milli buluşumuzla ülkemizin bu alanda öncü ve lider konuma ulaşmasına katkıda bulunabilmek için daha çok çalışacağız.” dedi.
Dijital Öğretmenler projesiyle teknoloji ile güçlenen öğretmenlerle dijital dönüşüme destek
1
Teknolojik dönüşüm dünyada bütün hızıyla sürerken Türkiye bu sürecin dışında kalıyor
298 kez okundu
2
“Meta” hakkındaki rekabet soruşturması sonlandırıldı
259 kez okundu
3
Araştırmacılar kalpte ‘mini beyin’ keşfetti
257 kez okundu
4
OPPO Reno13 Serisi, MediaTek Dimensity 8350 işlemcisi ile tanıtılıyor: Yapay zeka destekli güç ve performans
244 kez okundu
5
Amazon Prime Gaming için 9 oyun ücretsiz oldu
232 kez okundu
6
Dünyada en çok çalınan yiyecek hangisi?
227 kez okundu
7
Yapay zeka pazarı 2030’a kadar 1,81 trilyon dolar olacak
220 kez okundu
8
Arka kapısı olan yapay zeka, açık kaynaklı tedarik zinciri ve hacktivist ittifaklar: Kaspersky 2025 APT ortamı için öngörülerini paylaştı
211 kez okundu
9
Endrick’in Özel Üretim Irmão Tekela Kramponu EA SPORTS FC 25’te!
191 kez okundu
10
Yenilenen Casper Nirvana X700 ve X600 Kullanıcılara Yeni Yetenekler Kazandırıyor
190 kez okundu
11
Oyunseverler İçin Acer ED270 X ile Ergonomik Tasarım ve Yüksek Performans Bir Arada
189 kez okundu
12
The Sims Oyunları Kış Aylarını Daha Sıcak Geçirmenizi Sağlıyor
189 kez okundu
13
WhatsApp paylaşım çubuğu ne işe yarıyor? İşte öne çıkan özellikler
180 kez okundu
14
2025’te Dünyayı Bekleyen 5 Siber Tehdit
170 kez okundu
15
ESET siber güvenlikte küresel ölçekte verimlilik sağlıyor
166 kez okundu
16
Electronic Arts 23 Tane Daha Erişilebilirlik Patentini Geniş Kullanıma Açıyor
165 kez okundu
17
Samsung One UI 7 Beta sürümü geleceğin mobil AI deneyimine kapı aralıyor
164 kez okundu
18
Dünya’nın bütün çöplerini neden Güneş’e fırlatmıyoruz?
162 kez okundu
19
Kaspersky, Sanayi ve Üretim Odaklı Küresel Yapay Zeka İttifakı’na Katıldı
162 kez okundu
20
TECNO’nun Yeni Katlanabilir Telefonu PHANTOM V Fold2 5G Türkiye’de Satışa Sunuldu!
162 kez okundu
21
Kanserli hücreler yapay zekayla tespit ediliyor
154 kez okundu
22
eFootball™’DA “Captain Tsubasa” FIRTINASI ESECEK!
154 kez okundu
23
Google 2024’ün en iyi android uygulama ve oyunlarını açıkladı! işte listede yer alanlar…
146 kez okundu
24
Apple Vision Pro bir ülkede daha satışa çıkıyor
142 kez okundu
25
Yapay zeka teknoloji devlerini nükleer enerjiye yöneltiyor
141 kez okundu
26
Apple bir iPhone’u daha modası geçmiş ilan etti
139 kez okundu
27
Yapay zeka bir alanda daha kullanılabilir
135 kez okundu
28
Hangi Windows sürümü en çok kullanılıyor?
132 kez okundu
29
Bilgi hırsızı imparatorluğunun çöküşü
128 kez okundu
30
S.T.A.L.K.E.R. 2: Heart of Chornobyl, Rusya’da yasaklanabilir
125 kez okundu