Pompeii Sütununda Zamanın Yazısı: MS 60 ve Günlerin Sırları

BEĞENDİM

ABONE OL

News

Antik Roma’dan günümüze ulaşan duvar yazıları çoğunlukla mizahı ya da günlük yaşamın notlarını taşır. Fakat Gümüş Düğün Evi olarak anılan geniş bahçedeki sütun üzerinde kazınmış bir karalama, arkeologların zaman algısını bambaşka bir ölçekle görmelerini sağladı.

Bu taş yazısında, günün saatiyle günün adının bir araya geldiği, tarihte görülen ilk tam kayıt olarak değerlendirilen ifadeler dikkat çekiyor. Konsüllük dönemi olan İmparator Nero ile Cossus Lentulus’a kadar uzanan metin, yazının yaklaşık MS 60 yılına ait olduğuna işaret eder. Modern hesaplarla baktığımızda, MS 60 yılının 6 Şubat’ı için Çarşamba gününü işaret ettiği ortaya çıkıyor. Bunun hemen yanında yer alan “dies Solis” ifadesi ise bugün kullandığımız Pazar gününün karşılığına tekabül ediyor ve bu yüzden yazı, haftanın gününün yazılı olduğu en eski örneklerden biri olarak öne çıkıyor.

Takvimdeki sapma gibi konular ise bu dönemde tartışma konusuydu. Bazı uzmanlar, gün başlangıç saatinin farklı algılanması nedeniyle oluşan bir hata olarak görürken, bazıları da takvimdeki geçişlerin etkisiyle birkaç günlük farkın doğduğunu savunur. Romalılar hâlâ nundinae adı verilen dokuz günlük pazar döngüsünü takip ederken, batı dünyasında yedi günlük sistemin etkisi giderek güçleniyordu. Gün isimlerinin, Güneş, Ay, Mars, Merkür, Jüpiter, Venüs ve Satürn’ün hareketleriyle belirlendiği bu süreçte farklı bölgeler, gün sayılarını farklı biçimde kullanıyordu. Pompeii’deki bu basit yazı, zamanın sadece akıp gidişini göstermekle kalmıyor, aynı zamanda zamanı işaretlemek için insanlar tarafından nasıl somut bir işaret olarak kaydedildiğinin en net örneğini sunuyor.