Güneyin Uç Noktası: Dünya Haritasında Şehirlerin Sınırları ve Nüfusun Rolü

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Dünyanın şekliyle ilgili eski tartışmalar modern bilimle yanıt bulsa da coğrafyanın başlangıç ve bitiş noktaları hâlâ merak konusudur. Eğer elimizde katlanabilir bir harita olsa, en üst ve en alt köşelere hangi şehir isimlerini yazardık, sorusu bizi hayali sınırların ötesine götürür.

Bir yerleşim “şehir” olarak kabul edilmesi için gerekli olan nüfus kriterleri ve altyapı olanakları, sınırları belirleyen kararları sadece konumla değil, bu kriterlerle de değiştirebiliyor. Güney Yarımküre’de, kara parçalarının denizlere teslim olduğu dar sınırda üç güçlü aday dikkat çekiyor. Şili ile Arjantin arasındaki rekabet, yıllardır turizm tabelalarında yer eden ve “dünyanın sonu” olarak anılan unvanın peşinde sürüyor. Puerto Williams, 54°56’ güney enlemiyle bu yarışta öne çıksa da nüfusu yaklaşık 2 bin olan bu yer, şehir mi yoksa köy mü olduğuna dair tartışmaları da beraberinde getiriyor.

Bu belirsizlik kuzeydeki rakiplerin farklılığıyla dengeleniyor. Punta Arenas, 120 binden fazla nüfusu ile metropol havasını taşısa da konum olarak Ushuaia ile Puerto Williams arasındaki mesafeye bağlı olarak “en uç nokta” unvanını kaybediyor. Ushuaia, güneyin gerçek uç noktası olarak görülen bir yerde konumlanmış; 80 binden fazla kişiye ev sahipliği yapması ve Puerto Williams’a yakınlığı bu durumu pekiştiriyor.

Kuzey yarımkürede ise durum farklılaşıyor. Güneyin sınırlarında yaşamın neredeyse bittiği noktalarla karşılaştırıldığında, kuzeyde Avrupa’nın merkezlerinden daha uzaklaşıyoruz. Grönland’ın fiyortları veya Kanada’daki araştırma üsleri, kısa süreli nüfusları nedeniyle kalıcı yerleşim olarak değerlendirilmeyebilir. Svalbard’ın Longyearbyen’i 2 bin 800 kişilik nüfusu ile kuzeydeki önemli bir nokta olsa da resmi olarak kasaba statüsünde kalır. Resmi şehir statüsünü hedeflediğimizde ise rotamızı Amerika kıtasının kuzeyine çeviriyoruz ve Utqiagvik bölgesi Alaska’ya doğru ilerliyoruz. Yaklaşık 5 bin kişilik kalıcı nüfusuyla bu yerleşim, kuzeyin en dikkat çekici sakinlerinden biri olarak karşımıza çıkıyor.

İlginç bir tesadüf olarak, dünyanın her iki ucundaki “son şehirler” mevcut coğrafyada karşılıklı olarak Amerika kıtasının uç noktalarında birleşiyor. Zor doğa koşulları bir kenara bırakıldığında, bu karşılaşma dünyanın bir ucundan diğerine karayoluyla ulaşılabileceğini düşündürüyor.